แนวโน้มเศรษฐกิจโลก ปี 2010

บทความนี้จัดทำโดย นาย ณัฐพจน์ บูรณะไพบูลย์ ID 5002100555

ภาครัฐบาลและภาคเอกชนต่างคาดการณ์ว่า เศรษฐกิจไทยในปี 2010 จะขยายตัวประมาณ 3-4% แปลว่าการหดตัวที่เกิดขึ้นในปีนี้ (3%) จะตีกลับมาในปีหน้า
หรืออีกนัยหนึ่ง คือ เศรษฐกิจในปี 2010 จะกลับไปใกล้เคียงกับปี 2008 ในภาพใหญ่ (วัดจากระดับของจีดีพี) แต่จะต่างกันไปในแต่ละภาคธุรกิจและอุตสาหกรรม เช่นปี 2010 หนี้สาธารณะจะเพิ่มขึ้นอย่างมาก (จาก 38% เป็นกว่า 50% ของจีดีพี) ดังนั้น ผู้ประกอบการที่ขายสินค้าและบริการให้กับรัฐบาล ก็น่าจะฟื้นตัวได้ดีกว่าส่วนอื่นๆ เป็นต้น

โดยรวมแล้วการที่เศรษฐกิจจะขยายตัวเพียง 3-4% นั้น ไม่น่าจะเป็นเรื่องยากเพราะในอดีตเศรษฐกิจไทยสามารถขยายตัวได้ 6-7% ต่อปีอย่างต่อเนื่องในปีที่เศรษฐกิจโลกฟื้นตัวเช่นที่คาดการณ์กันเอาไว้ในปีหน้านั้น เศรษฐกิจไทยน่าจะสามารถขยายตัวได้ 5-6% แต่ทำไมการคาดการณ์ส่วนใหญ่จึงต่ำกว่าระดับดังกล่าวอย่างมาก คำตอบคือความไม่แน่นอนว่ารัฐบาลจะแก้ปัญหามาบตาพุดให้สำเร็จลุล่วงโดยเร็วจะเป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนการลงทุนของไทยในอุตสาหกรรมต้นน้ำ ซึ่งย่อมจะส่งผลต่อการดึงดูดการลงทุนในอนาคตในอุตสาหกรรมปลายน้ำต่างๆ และจะส่งผลเป็นตัวต่อธุรกิจเกี่ยวเนื่องอื่นๆ ทั้งการก่อสร้าง การจ้างงาน การใช้จ่ายของประชาชน ฯลฯ

ในอีกด้านหนึ่ง คือ ปัญหาความแตกแยกทางการเมือง ซึ่งจะนำไปสู่ความขัดแย้งกันทั้งในสภา (การอภิปรายไม่ไว้วางใจ) และนอกสภา (การเดินขบวนต่อต้านรัฐบาลของคนเสื้อแดง) ตลอดจนการจะต้องปรับ ครม. ที่ล้วนจะทำให้ขาดความชัดเจน ซึ่งจะส่งผลให้นักลงทุนต้องการเพิ่มความระมัดระวัง และชะลอการลงทุน

อย่างไรก็ดี ดูเสมือนว่าปัญหาต่างๆ ของไทยนั้น น่าจะเกิดขึ้นในช่วงปลายเดือนมกราคมถึงต้นเดือนกุมภาพันธ์ และหากมีปัญหายืดเยื้อก็น่าจะมีความชัดเจนตั้งแต่กลางปีเป็นต้นไป ดังนั้น จึงเป็นไปได้ว่าครึ่งหลังของปีหน้า จะมีความชัดเจนมากกว่าครึ่งแรกของปี ทั้งนี้ ผมมิได้ต้องการจะขัดแย้งกับคำทำนายของโหรหรือหมอดูแต่อย่างใด กล่าวคือ แนวโน้มเศรษฐกิจไทยมีความเป็นไปได้มากว่าครึ่งแรกจะมีความเสี่ยงและมีความไม่แน่นอนสูงจากปัจจัยลบภายในประเทศ แต่ครึ่งหลังเหตุการณ์สามารถคลี่คลาย ทำให้บรรยากาศดีขึ้นตามลำดับ

ตรงกันข้ามกับเศรษฐกิจโลก ซึ่งนักวิเคราะห์ส่วนใหญ่เห็นว่าการฟื้นตัวของเศรษฐกิจจะยิ่งมีความชัดเจนมากยิ่งขึ้นในปี 2010 แม้ว่าจะยังต้องพึ่งพาแรงกระตุ้นจากภาครัฐ พร้อมกับนโยบายการเงินที่ผ่อนคลายอย่างต่อเนื่อง โดย เศรษฐกิจประเทศพัฒนาแล้วจะกระเตื้องขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (คือ เศรษฐกิจสหรัฐขยายตัว 3% ในขณะที่เศรษฐกิจยุโรปและญี่ปุ่นขยายตัว 1-2%) และเศรษฐกิจประเทศกำลังพัฒนาหลัก อาทิเช่น จีนและอินเดียจะขยายตัว 7-10% แต่ข้อสังเกตของผมคือ การขยายตัวดังกล่าว หากเป็นจริงก็จะทำให้เกิดเงื่อนไขในครึ่งหลังของปี ว่า นโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจต่างๆ จำเป็นจะต้องเริ่มผ่อนคลายลงมากน้อยเพียงใด หมายความว่า สำหรับประเทศพัฒนาแล้วที่ธนาคารกลางลดดอกเบี้ยลงใกล้ศูนย์ ก็จะต้องเริ่มปรับนโยบายเป็นขึ้นดอกเบี้ย และลดมาตรการอัดฉีดสภาพคล่องเข้าระบบ (quantitative easing) อาทิเช่น เมอร์ริล ลินช์ คาดการณ์ว่าธนาคารกลางยุโรปจะต้องปรับดอกเบี้ยนโยบายขึ้น 0.25% ในเดือนมิถุนายน ในขณะที่ธนาคารกลางสหรัฐก็กำหนดว่าจะยกเลิกมาตรการอัดฉีดสภาพคล่องเข้าระบบเกือบทั้งหมด (เว้นแต่การซื้อตราสารหนี้ค้ำประกันด้วยอสังหาริมทรัพย์ค้ำมูลค่าประมาณ 1 ล้านล้านดอลลาร์) ภายในครึ่งแรกของปี 2010 นอกจากนั้น ยังเห็นได้ว่าผลตอบแทนหรือดอกเบี้ยพันธบัตรระยะยาวของสหรัฐ กำลังปรับขึ้นไปเรื่อยๆ ซึ่งเป็นการสะท้อนการคาดการณ์ของนักลงทุน ว่า เศรษฐกิจกำลังฟื้นตัวอย่างต่อเนื่อง ทำให้เชื่อได้ว่าอัตราเงินเฟ้อจะปรับตัวเพิ่มขึ้นในอนาคต

สำหรับประเทศกำลังพัฒนาหลัก อาทิเช่น จีน และอินเดีย ก็จะเห็น เศรษฐกิจขยายตัวอย่างรวดเร็วและต่อเนื่องในครึ่งแรกของปี 2010 เพราะการฟื้นตัวของการส่งออก (จากการฟื้นตัวของอุปสงค์จากประเทศพัฒนาแล้ว) ประกอบกับแรงกระตุ้นภายในประเทศที่ยังมีแรงเหวี่ยง (momentum) ต่อเนื่องจากปีนี้ แต่การขยายตัวที่ร้อนแรงดังกล่าวจะกลายเป็นความกังวลใจว่าปัญหาฟองสบู่ของราคาสินทรัพย์กำลังก่อตัวขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากประเทศจีนยังตรึงค่าเงินหยวนกับดอลลาร์ที่อัตราปัจจุบัน หมายความว่าในครึ่งหลังของปีหน้านักลงทุนอาจหันมาเป็นห่วงว่ารัฐบาลจีน (และรัฐบาลประเทศเอเชียอื่นๆ) จะต้องออกนโยบายเพื่อชะลอเศรษฐกิจมากน้อยเพียงใด และมาตรการดังกล่าวจะกระทบต่อตลาดหุ้นมากน้อยเพียงใด

ในทำนองเดียวกันในครึ่งแรกของปีหน้าการฟื้นตัวของเศรษฐกิจของประเทศพัฒนาแล้ว จะเป็นที่พึงพอใจของนักลงทุน แต่ในครึ่งหลังของปีก็อาจมีความเห็นแบ่งกันเป็น 2 ฝ่าย โดยฝ่ายหนึ่งเชื่อว่าภาครัฐจะต้องกระตุ้นเศรษฐกิจต่อไป เพราะการฟื้นตัวของภาคเอกชนยังไม่มั่นคงเพียงพอ และไม่อยากให้กลัวปัญหาเงินเฟ้อ แต่อีกฝ่ายหนึ่งจะเป็นห่วงเกี่ยวกับปัญหาเงินเฟ้อ และการใช้จ่ายเกินตัวของภาครัฐ ทั้งนี้ สิ่งที่จะเป็นเครื่องตัดสินคือข้อมูลในขณะนั้น อาทิเช่น การเร่งตัวขึ้นของเงินเฟ้อและปัญหาฟองสบู่ในราคาสินทรัพย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภูมิภาคเอเชีย จึงสรุปได้ว่าแนวโน้มของการลงทุนในภาพรวมของโลกจะสดใสมากในครึ่งแรกของปี แต่ความไม่แน่นอนและข้อกังวลต่างๆ น่าจะมีเพิ่มขึ้นในครึ่งหลังของปี ทั้งนี้ จะยังมีความเสี่ยงข้างเคียงอื่นๆ อาทิเช่น ปัญหาความสามารถในการชำระหนี้ของประเทศขนาดเล็ก อาทิเช่น ดูไบและกรีซ และปัญหาการกีดกันทางการค้าจากประเทศพัฒนาแล้ว ซึ่งเผชิญกับปัญหาการว่างงานที่รุนแรงและต่อเนื่อง โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกาที่จะมีการเลือกตั้งในปลายปีหน้าและอังกฤษ ซึ่งนายกรัฐมนตรีน่าจะต้องประกาศยุบสภาเลือกตั้งทั่วไปในปี 2010 เช่นกัน
ที่มาของข้อมูล www.bangkokbiznews.com
คำถาม
1.ในปีที่เศรษฐกิจโลกฟื้นตัวเช่นที่คาดการณ์กันเอาไว้ในปีหน้านั้น เศรษฐกิจไทยน่าจะสามารถขยายตัวได้ 5-6% แต่ทำไมการคาดการณ์ส่วนใหญ่จึงต่ำกว่าระดับดังกล่าวอย่างมาก
2. สำหรับประเทศกำลังพัฒนาหลัก อาทิเช่น จีน และอินเดีย ก็จะเห็น เศรษฐกิจขยายตัวอย่างรวดเร็วและต่อเนื่องในครึ่งแรกของปี 2010 เพราะเหตุใด
3. ในครึ่งแรกของปีหน้าการฟื้นตัวของเศรษฐกิจของประเทศพัฒนาแล้ว จะเป็นที่พึงพอใจของนักลงทุน แต่ในครึ่งหลังของปีก็อาจมีความเห็นแบ่งกันเป็น 2 ฝ่าย โดยทั้งฝ่าย 2 ฝ่าย กล่าวไว้ว่าอะไร



เฉลย
1 คำตอบ ความไม่แน่นอนว่ารัฐบาลจะแก้ปัญหามาบตาพุด ปัญหาความแตกแยกทางการเมือง
2 ตอบ การฟื้นตัวของการส่งออก ประกอบกับแรงกระตุ้นภายในประเทศที่ยังมีแรงเหวี่ยง
3 ตอบ ฝ่ายที่หนึ่งเชื่อว่าภาครัฐจะต้องกระตุ้นเศรษฐกิจต่อไป เพราะการฟื้นตัวของภาคเอกชนยังไม่มั่นคงเพียงพอ และไม่อยากให้กลัวปัญหาเงินเฟ้อ แต่อีกฝ่ายหนึ่งจะเป็นห่วงเกี่ยวกับปัญหาเงินเฟ้อ และการใช้จ่ายเกินตัวของภาครัฐ